9/2/07

Περίεργες Στρατηγικές Εξελίξεις στον Περσικό

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στο τεύχος 888 του περιοδικού Αντί (9 Φεβρουαρίου 2007), στις σελίδες 38-39.

ΤΟΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟ, Η ΝΙΚΗ των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές ώθησε τους περισσότερους πολιτικούς αναλυτές να κάνουν λόγο για σταδιακή απόσυρση των ΗΠΑ από το Ιράκ. Όμως οι αναγνώστες του Αντί ενημερώθηκαν εγκαίρως για την απιθανότητα μιας τέτοιας εξέλιξης. Συγκεκριμένα, σε άρθρο μου στο τεύχος 881/2 του περιοδικού ανέφερα πως «η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Μπους θα συνεχίσει να κατευθύνεται μόνο από την προσωπική ιδεολογία [των συντελεστών της], και [...] δεν πρόκειται να επηρεαστεί ούτε από την κομματική σύνθεση του Κογκρέσου, ούτε από τη λαϊκή ετυμηγορία».

Σήμερα είναι πλέον προφανές πως το ενδεχόμενο απεμπλοκής των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ όλο και απομακρύνεται. Στις 12 Ιανουαρίου, δημοσκόπηση που διοργανώθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο ABC και την εφημερίδα Washington Post έδειξε πως το 61% των Αμερικανών αντιτίθεται στην ενδυνάμωση του στρατιωτικού ρόλου των ΗΠΑ στη μεσανατολική χώρα [1]. Ταυτόχρονα, καμία επιτροπή του μετεκλογικού Κογκρέσου δεν έχει ως τώρα συμπλεύσει με την κυβερνητική πολιτική ενίσχυσης των δυνάμεων κατοχής. Όμως, όπως είχα επισημάνει στο προαναφερόμενο άρθρο, «η εκτελεστική εξουσία στο Αμερικανικό πολιτικό σύστημα ανήκει στην κυβέρνηση. Το Κογκρέσο μπορεί να ψηφίζει διατάγματα κατά βούληση, αλλά το προεδρικό βέτο σημαίνει πως ο πρόεδρος της χώρας έχει την τελευταία λέξη».

Ενώ λοιπόν οι Δημοκρατικοί ασχολούνται με την έκδοση ψηφισμάτων, και παρότι εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου συμμετείχαν στα αντιπολεμικά συλλαλητήρια της 27ης Ιανουαρίου, η ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ έχει ήδη ξεκινήσει. Τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, 4.000 Αμερικανοί πεζοναύτες έχουν μεταβεί στο Ιράκ στο πλαίσιο της σταδιακής αύξησης των δυνάμεων κατοχής από 132.000 σε 155.000 [2]. Παράλληλα, στις 20 Ιανουαρίου, το αμερικανικό πυρηνικό αεροπλανοφόρο Stennis απέπλευσε με προορισμό τον Περσικό Κόλπο [3]. Η παρουσία του εκεί ουσιαστικά διπλασιάζει την αεροπορική δύναμη των ΗΠΑ στην περιοχή.

Η ΠΑΡΑΔΟΞΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

Οι πρόσφατες αυτές εξελίξεις μπορεί να μην εξέπληξαν τους έμπειρους παρατηρητές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Κέντρισαν όμως την περιέργεια των αναλυτών, η οποία επικεντρώνεται στο μέγεθος της στρατιωτικής ενίσχυσης των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ. Κι αυτό διότι ο αριθμός των 21.000 στρατιωτών, που η κυβέρνηση Μπους σχεδιάζει να στείλει στο Ιράκ κατά τους επόμενους μήνες, δείχνει αμελητέος σε σχέση με τις ανάγκες της κατοχικής διοίκησης. Μια πρόσφατη στρατηγική ανάλυση αναφέρει χαρακτηριστικά πως, ακόμα και αν αυτοί οι 21.000 επιπλέον Αμερικανοί στρατιώτες δράσουν αποκλειστικά στη Βαγδάτη των εφτά εκατομμυρίων κατοίκων, η επιρροή τους σε μια τόσο πολυπληθή πόλη αναμένεται να είναι σχεδόν μηδαμινή [4]. Βασιζόμενος σε έγγραφα του ίδιου του αμερικανικού Πενταγώνου, ο δημοσιογράφος και αναλυτής Trudy Rubin της εφημερίδας Philadelphia Inquirer υπολόγισε πριν από λίγο καιρό πως απαιτείται στρατιωτική δύναμη 140.000 ατόμων για να παταχθούν οι παραστρατιωτικές οργανώσεις στην Ιρακινή πρωτεύουσα [4]. Χρειάζονται δηλαδή περισσότεροι στρατιώτες στη Βαγδάτη απ’ όσους διαθέτει σήμερα η αμερικανική κατοχική δύναμη σε ολόκληρο το Ιράκ.

Επιπλέον, αν και επιβλητική, η παρουσία ενός ακόμα αεροπλανοφόρου στον Περσικό Κόλπο είναι εξαιρετικά αμφίβολο ότι θα συμβάλει στους στόχους της κατοχικής διοίκησης του Ιράκ. Κι αυτό διότι οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στον πολεοδομικό λαβύρινθο της Βαγδάτης και των άλλων Ιρακινών αστικών κέντρων έχουν πλέον περιοριστεί, καθώς έχουν επανειλημμένα αποδειχτεί αναποτελεσματικές. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το μόνο που καταφέρνουν είναι να ισοπεδώσουν ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα, εξοντώνοντας άμαχο πληθυσμό και ενισχύοντας έτσι την λαϊκή υποστήριξη στις αντιστασιακές οργανώσεις.

ΔΥΟ ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ

Πού αποσκοπεί λοιπόν ο πρόσφατος στρατηγικός ελιγμός του Πενταγώνου; Ορισμένοι αναλυτές, συμπεριλαμβανομένου και του Scott Ritter, πρώην πράκτορα της υπηρεσίας πληροφοριών του αμερικανικού Σώματος Πεζοναυτών, πιστεύουν πως η αύξηση της στρατιωτικής δύναμης των ΗΠΑ στο Ιράκ και στον Περσικό Κόλπο σχετίζεται περισσότερο με μια πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Ιράν.

Συγκεκριμένα, εάν υποτεθεί πως η Ουάσιγκτον σκοπεύει να προβεί σε εναέριο βομβαρδισμό επιλεγμένων στρατηγικών στόχων στο Ιράν, τότε η παρουσία ενός δεύτερου αμερικανικού αεροπλανοφόρου δικαιολογείται, όπως επίσης δικαιολογείται και η παρουσία των 21.000 επιπλέον Αμερικανών στρατιωτών. Σύμφωνα μ’ αυτή την εξήγηση, οι τελευταίοι προορίζονται για ν’ αποσοβήσουν μια Ιρανική επίθεση στο Ιράκ, στην οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να προβεί η Τεχεράνη ως απάντηση στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς. Διότι μπορεί οι 21.000 επιπλέον Αμερικανοί στρατιώτες να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση του κλεφτοπόλεμου της ιρακινής αντίστασης, μπορούν όμως να συμβάλλουν αποφασιστικά στην αναχαίτιση ενός συμβατικού στρατού, όπως εκείνου του Ιράν.
Υπάρχει, φυσικά, και η αντίθετη άποψη, που υποστηρίζει πως η κύρια αποστολή του αεροπλανοφόρου Stennis είναι να αντικαταστήσει το αεροπλανοφόρο Eisenhower, το οποίο ετοιμάζεται να αποπλεύσει από τον Περσικό Κόλπο τον Απρίλιο. Απλά, δηλαδή, η αλλαγή φρουράς έτυχε να συμπέσει με την στρατιωτική ενίσχυση των κατοχικών δυνάμεων στο Ιράκ. Ένας στρατηγικός αναλυτής επισήμανε πρόσφατα πως οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν έως κι έξι αεροπλανοφόρα στην περιοχή του Περσικού Κόλπου μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, τότε το Ιράν θα είχε σίγουρα λόγο ν’ ανησυχεί. Για την ώρα, πάντως, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, κατέληξε [5].

ΙΡΑΝ: Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΣΤΟΧΟΣ;

Το σίγουρο είναι πως τον τελευταίο καιρό έχουν πληθύνει οι φωνές που προειδοποιούν για μια πιθανή αμερικανο-ιρανική πολεμική σύγκρουση μέσα στο 2007. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι ΗΠΑ έχουν εντείνει τις κατασκοπευτικές τους πτήσεις πάνω από το Ιράν. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί πως, στις 12 Ιανουαρίου, Αμερικανοί στρατιώτες εισέβαλαν στο Ιρανικό προξενείο του Ιρμπίλ, στο βόρειο Ιράκ, και συνέλαβαν πέντε Ιρανούς διπλωμάτες, οι οποίοι παραμένουν υπό κράτηση ως την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές. Τέλος, η πυρηνική πολιτική της Τεχεράνης δείχνει πως, σε αντίθεση με τη Λιβύη του Μουαμάρ αλ-Καντάφι, το Ιράν δεν διατίθεται να συμπλεύσει με τις προδιαγραφές της Pax Americana στον μουσουλμανικό γεωγραφικό χώρο. Το επόμενο εξάμηνο ενδέχεται ν’ αναδείξει το κατά πόσο η υφήλιος θα πρέπει να προετοιμάζεται για μια νέα επικίνδυνη σύρραξη στην ήδη αποσταθεροποιημένη αραβική μεθόριο.

Παραπομπές

[1] Cohen, J., και Balz, D. (2007) «Most Americans Opposed to Bush’s Iraq Plan», εφημερίδα Washington Post, 11 Ιανουαρίου.
[2] Ανών. (2007) «Bush Says He Has No Plans to Invade Iran», πρακτορείο ειδήσεων United Press International, 30 Ιανουαρίου.
[3] Ανών. (2007) «Carrier Heads Toward Gulf», ανακοίνωση του κέντρου στρατηγικών αναλύσεων Stratfor, 23 Ιανουαρίου.
[4] Sieff, M. (2007) «The Logic Of US Deployments Points To Iran», πρακτορείο ειδήσεων United Press Agency, 24 Ιανουαρίου.
[5] Ανών. (2007) «What the USS John C. Stennis’ Deployment Does Not Mean», ανάλυση του κέντρου στρατηγικών αναλύσεων Stratfor, 31 Ιανουαρίου.

1 σχόλιο:

AIXMH είπε...

Συμφωνώ απόλυτα σε όλα αυτά.