29/3/08

Πέντε Χρόνια Πολέμου στο Ιράκ: Η Άγνοια και η Σιωπή Κυριαρχούν

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Αντί, τεύχος 918, 28 Μαρτίου 2008, σελ. 30-31.

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΑΣΥΛΛΗΠΤΗΣ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗΣ που απαρτίζουν το καθημερινό πρόγραμμα της αμερικανικής τηλεόρασης, βρίσκεται και το πρόγραμμα Good Morning America. Πρόκειται για κουτσομπολίστικη παραγωγή της πρωινής ζώνης του δικτύου ABC, με ύφος και θεματολογία παρόμοια των αντίστοιχων ελληνικών προγραμμάτων. Στην εκπομπή αυτή επέλεξε να εμφανιστεί ο Αντιπρόεδρος της χώρας, Ντικ Τσένι, στις 18 Μαρτίου, δηλαδή μια ημέρα πριν από την πέμπτη επέτειο της εισβολής των ΗΠΑ στο Ιράκ. Ο σκοπός του ήταν να υπενθυμίσει στους «ανυπόμονους» Αμερικανούς, όπως τους έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν [01], ότι η νίκη στον πόλεμο είναι θέμα χρόνου.

Θα παραθέσω εδώ μια κατά λέξη μετάφραση ενός μονάχα αποσπάσματος από τον απίστευτο διάλογο μεταξύ του Αντιπρόεδρου Τσένι και της τηλεπαρουσιάστριας του Good Morning America, που δείχνει τον ανείπωτο πολιτικό μαρασμό που μαστίζει την «ηγέτιδα του δημοκρατικού κόσμου».

Τσένι: «Στο μέτωπο της ασφάλειας, νομίζω πως υπάρχει γενική ομοφωνία ότι έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο, ότι η ενίσχυση [των αμερικανικών κατοχικών στρατευμάτων στο Ιράκ] έχει πετύχει. Αυτή είναι μια σημαντική επιτυχία».

Τηλεπαρουσιάστρια: «Δύο τρίτα των Αμερικανών λένε πως δεν αξίζει [να συνεχιστεί] αυτός ο πόλεμος».

Τσένι: «Και λοιπόν;»

Τηλεπαρουσιάστρια: «Τι [εννοείτε] “και λοιπόν;” Δε σας νοιάζει τι πιστεύει ο αμερικανικός λαός;»

Τσένι: «Όχι. Νομίζω πως δεν μπορεί κανείς να εκτροχιάζεται από τις διακυμάνσεις των δημοσκοπήσεων»[02].

Σημειώστε ότι στην ερώτηση της τηλεπαρουσιάστριας «δε σας νοιάζει τι πιστεύει ο αμερικανικός λαός;», ο εκλεγμένος από τον αμερικανικό λαό Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απαντάει «όχι». Σημειώστε επίσης ότι ενώ, όπως αναφέρει η τηλεπαρουσιάστρια, «δύο τρίτα των Αμερικανών λένε πως δεν αξίζει [να συνεχιστεί] αυτός ο πόλεμος», ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναφέρει, φαινομενικά δίχως επιφυλάξεις, πως «υπάρχει γενική ομοφωνία ότι έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο». Το μοναδικό λογικό συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί είναι πως αυτή η «γενική ομοφωνία», την οποία επικαλείται ο Τσένι, ισχύει για τις τάξεις των ανθρώπων που ο ίδιος υπολογίζει, δηλαδή του οικονομικού κατεστημένου, ιδιαίτερα του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος και των ενεργειακών κολοσσών. Συνεπώς οι απόψεις των εκατοντάδων εκατομμυρίων Αμερικανών που βρίσκονται εκτός του οικονομικού κατεστημένου είναι ασήμαντες για τους υπολογισμούς του Ντικ Τσένι, και γι’ αυτό μπορεί να αναφέρει δίχως ίχνος επιφύλαξης πως «υπάρχει γενική ομοφωνία ότι έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο».

Το εξ ίσου απίστευτο στοιχείο όλης αυτής της ιστορίας είναι πως, απ’ όσο γνωρίζω, τα βαθύτατα αντιδημοκρατικά σχόλια του Αντιπρόεδρου Τσένι μεταδόθηκαν δίχως κατόπιν να γίνει η παραμικρή αναφορά σε αυτά από τα κυρίαρχα μέσα μαζικής ενημέρωσης των ΗΠΑ. Το φαινόμενο αυτό απαιτεί πραγματικά αξιοθαύμαστη ολοκληρωτική συμμόρφωση των εγχώριων ενημερωτικών μέσων με τις υποδείξεις της αντιδημοκρατικής καθεστωτικής κλίκας που αυτή τη στιγμή κυβερνάει το ισχυρότερο κράτος του κόσμου.

«ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΙ» ΑΡΙΘΜΟΙ

Φυσικά η συμμόρφωση των αμερικανικών ΜΜΕ με τις υποδείξεις του καθεστώτος έχει άμεσες και απτές συνέπειες. Πρόσφατη δημοσκόπηση από το εγκυρότατο ερευνητικό κέντρο Pew Research Center for the People and the Press δείχνει πως το 72% των Αμερικανών δε γνωρίζουν πως 4.000 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί σε εχθροπραξίες στο Ιράκ από τον Μάρτη του 2003 μέχρι σήμερα [03]. Άλλες πρόσφατες έρευνες από το ίδιο κέντρο έχουν επισημάνει πως ο πόλεμος στο Ιράκ βρίσκεται σχεδόν στην τελευταία θέση του καταλόγου όλων των ειδησεογραφικών θεμάτων. Για παράδειγμα, την εβδομάδα μεταξύ 17 και 23 Φεβρουαρίου, μόνο το 1% της αμερικανικής ειδησεογραφίας αναφέρθηκε σον πόλεμο [03].

Ο διευθυντής των ερευνών του Pew Research Center δήλωσε στην εφημερίδα Washington Post πως «η κάλυψη του πολέμου είναι κυριολεκτικά μηδαμινή [...]. Προσπαθούμε να μην συνδέουμε αιτιολογικά τη σχέση μεταξύ της απουσίας ειδησεογραφικών θεμάτων και των γνώσεων του κοινού. Αλλά σίγουρα υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των δύο. Το κοινό [απλά] δε λαμβάνει ειδήσεις για τις απώλειες [του πολέμου] και δεν υπάρχουν πολλές ειδήσεις για τον πόλεμο, είτε [μιλάμε] για στρατιωτικές ενέργειες, είτε ακόμα για την πολιτική συζήτηση γύρω από [στον πόλεμο]»[03].

ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει πως η συνεχιζόμενη καταστροφή και βία στο Ιράκ είναι απαραίτητο να εξεταστεί μέσα στο πλαίσιο της «γενικότερης προόδου που έχει σημειωθεί το τελευταίο εξάμηνο»[04]. Στην πραγματικότητα το έτος που πέρασε υπήρξε το πλέον δολοφονικό για τα αμερικανικά στρατεύματα, με πάνω από 900 νεκρούς συνολικά [05]. Ωστόσο οι ρυθμοί των απωλειών παραμένουν χαμηλοί σε σχέση με την εμπειρία του πολέμου στο Βιετνάμ, όπου οι ΗΠΑ έχαναν σχεδόν 5.000 νέα παιδιά κάθε χρόνο μεταξύ 1963 και 1975 [05]. Παράλληλα, ενώ στην εποχή του Βιετνάμ τα περισσότερα στελέχη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ήταν κληρωτοί, σήμερα οι ένοπλες δυνάμεις απαρτίζονται αποκλειστικά από εθελοντές και επαγγελματίες. Εξυπακούεται πως, ιδιαίτερα εν καιρώ πολέμου, τα κατώτερα στρώματα του στρατού ξηράς (όπου και σημειώνονται οι περισσότερες στρατιωτικές απώλειες) προέρχονται από τα οικονομικώς ασθενέστερα στρώματα της αμερικανικής κοινωνίας. Τα τελευταία οδηγούνται μαζικά στις ένοπλες δυνάμεις ως λύση διεξόδου από τον οικονομικό μαρασμό. Οι γόνοι της αστικής τάξης, καθώς και των εύπορων κοινωνικών στρωμάτων, σπάνια επιλέγουν να υποστούν τη δύσκολη, πειθαρχημένη ζωή και τις θυσίες που απαιτεί η στρατιωτική καριέρα.

Ως αποτέλεσμα ελάχιστοι Αμερικανοί των μεσαίων και ανώτερων οικονομικών τάξεων έχουν οποιαδήποτε επαφή με το στρατό ή με τον πόλεμο. Υπό μια σημαντική έννοια, στο Ιράκ δεν πολεμάει η ίδια η Αμερική, αλλά μόνο ο στρατός της. Ταυτόχρονα, λόγω της ασύγκριτης δυναμικής της αμερικανικής οικονομίας, ακόμα και σε περίοδο κάμψης, όπως είναι η παρούσα, οι δημόσιες δαπάνες που απαιτεί η κατοχή του Ιράκ παραμένουν υποφερτές. Αξίζει να σημειωθεί πως σε ολόκληρη τη διάρκεια του πολέμου, που σήμερα στοιχίζει στο αμερικανικό κράτος πάνω από 700 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα, η φορολογία των αμερικανών μειώνεται κάθε χρόνο. Ο Μπους κρατάει έτσι την προεκλογική του υπόσχεση να μειώσει τους φόρους [06]. Αυτό σημαίνει πως οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν υπόκεινται άμεσες επώδυνες θυσίες, σε αίμα ή χρήμα, στο όνομα του πολέμου. Και όσο αυτό συνεχίζεται, τόσο θα παρατείνεται και ο πόλεμος.

ΤΟ ΙΡΑΚ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΤΑΙ

Εάν κανείς εξετάσει λεπτομερειακά τις δημοσκοπήσεις, θα δει πως στην πραγματικότητα η πλήρης ανηθικότητα που διέπει τον πολιτικό τυχοδιωκτισμό των ΗΠΑ στο Ιράκ συγκινεί ελάχιστους Αμερικανούς. Το μεγαλύτερο κομμάτι των δύο τρίτων του αμερικανικού λαού που πιστεύει πως «δεν αξίζει [να συνεχιστεί] αυτός ο πόλεμος», αντιτίθεται σε αυτόν όχι επειδή είναι από τη φύση του ανήθικος και διεστραμμένος, αλλά επειδή οι ΗΠΑ δείχνουν ανήμπορες να τον κερδίσουν. Την αλήθεια αυτή επισήμανε πρόσφατα ο Τζέιμς Καραφάνο, στρατιωτικός αναλυτής στο ερευνητικό κέντρο Heritage Foundation, δηλώνοντας πως «οι Αμερικανοί δεν αντιτίθενται στο κόστος [του πολέμου] σε ανθρώπινες απώλειες. Αντιτίθενται στο κόστος της ήττας. Αυτό που τους δυσαρεστεί είναι η έλλειψη προόδου»[05].

Στο μεταξύ η τραγωδία του πολέμου συνεχίζει να εκτυλίσσεται σε βάρος του Ιρακινού λαού, ο οποίος ζει πλέον έναν «ανείπωτο εφιάλτη»[07], όπως τον χαρακτηρίζει ένα επίκαιρο πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Guardian. Πρόσφατη δημοσκόπηση στο Ιράκ υποστηρίζει πως ένας στους τέσσερις Ιρακινούς έχει χάσει ένα ή περισσότερα μέλη της οικογένειάς του από δολοφονία στην τελευταία πενταετία [02]. Όμως το Πεντάγωνο αρνείται πεισματικά να καταμετρήσει το ανθρώπινο κόστος του πολέμου πέρα από τις αμερικανικές απώλειες. Όπως έχει δηλώσει ο στρατηγός Τόμι Φρανκς, πρώην διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, «εμείς δε μετράμε πτώματα [αμάχων]»[08].

Στο μεταξύ το Ιράκ καταστρέφεται. Σε συνέντευξή του τον Μάρτη του 2007, ο ιρακινός πολιτικός αναλυτής Νιρ Ρόζεν δήλωσε πως «δεν υπάρχει πια θετική εκδοχή για το Ιράκ. Δεν υπάρχει κυβέρνηση στο Ιράκ, δεν υφίσταται [κυβέρνηση] έξω από την Πράσινη Ζώνη. Πρόκειται για πλήρη αναρχία τώρα. Καμία οικογένεια δεν έχει μείνει ανέπαφη από τις απαγωγές, τους φόνους, την εθνοκάθαρση –όλοι ζουν υπό συνεχή κατάσταση τρομοκρατίας. Αφήνοντας κατά μέρος το Κουρδιστάν, που είναι πολύ διαφορετικό, δεν υπάρχει κανείς στο Ιράκ που να είναι ασφαλής. Μπορείς να χάσεις τη ζωή σου επειδή είσαι σουνίτης, επειδή είσαι σιίτης, επειδή είσαι μορφωμένος, επειδή εργάστηκες για το προηγούμενο καθεστώς, επειδή εργάζεσαι για το τωρινό καθεστώς. Οι Αμερικανοί [...] σκοτώνουν Ιρακινούς πολίτες δεξιά κι αριστερά»[09].

Η αλήθεια είναι πως, με τη διαφορά του Κουρδιστάν, που και αυτό τώρα πια βρίσκεται στο έλεος των δολοφονικών τουρκικών επιδρομών, τίποτα δεν έχει αλλάξει στον ένα χρόνο που πέρασε από την δήλωση του Ρόζεν. Οι ΗΠΑ έχουν πλέον εισέλθει στην πιο μακροχρόνια πολεμική διαμάχη της ιστορίας τους από τον καιρό του Βιετνάμ. Και η παγκόσμια κοινότητα παρατηρεί σιωπηλά την φρικιαστική εξαφάνιση ενός ολόκληρου λαού.

Παραπομπές

[01] Beale, J. (2005) «Cheney Warns of Decades of War», BBC, 6 Οκτωβρίου.
[02] Μπορείτε να δείτε το βίντεο του συγκεκριμένου αποσπάσματος στην ιστοσελίδα του Democracy Now! που βρίσκεται εδώ.
[03] DeYoung, Κ. (2008) «Public Is Less Aware of Iraq Casualties, Study Finds», The Washington Post, 13 Μαρτίου.
[04] Ανών. (2008) «Βush Holds Firm on Iraq War», Day to Day, National Public Radio, 19 Μαρτίου.
[05] Brooks, B. (2007) «With Fewer Eyes on Iraq, US Deaths Near 4,000 Mark», The Boston Globe, 17 Μαρτίου.
[06] Kudlow, L. (2008) «My Interview with President Bush», National Review Online, 15 Μαρτίου.
[07] Abdul-Ahad, G. (2008) «We Live in a Nightmare: Death and Carnage is Everywhere», The Guardian, 20 Μαρτίου.
[08] Ανών. (2005) «Counting the Civilian Cost in Iraq», BBC, 6 Ιουνίου.
[09] Dickinson, T. (2007) «Back to Leaving Iraq: The Grim Truth», The Rolling Stone, 22 Μαρτίου.

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

εγω θελω να επισημανω κατι ασχετο.στο αρθρο σου για τις εκλογες των ηπα το 2006 ανεφερες οτι σε εκλογες του κογκρεσου συμμετεχει το πολυ το 49% των ΕΓΓΕΓΡΑΜΕΝΩΝ ψηφοφορων.δεν θελω αυτη τη στιγμη να ασχοληθω γιατι ειναι μικρο το ποσοστο(μπορω να δωσω πολλες εξηγησεις) αλλα στεκομαι στο εγγεγραμενων που ειπες.ολα τα ποσοστα που εχουν βγει και απο το λινκ που αναφερεις μετρανε το ποσοστο αυτων που ψηφισαν σε σχεση με τον αριθμο του πληθυσμου που εχει ηλικια να ψηφισει.π.χ με βαση αυτη τη μεθοδο το 2004 βγαινει οτι ψηφισαν τον μπους το 55,3% των ψηφοφορων που ειχαν την ηλικια των 18 ετων και πανω για να ψηφισουν και οχι των εγγεγραμμενων.αμα το υπολογιζαν οπως λες εσυ το ποσοστο θα εβγαινε 70 ή 80%.και το 55,3% ομως παλι παραπλανητικο ειναι διοτι στην πραγματικοτητα ειναι μεγαλυτερο διοτι οποιος ειναι σε ηλικια να ψηφισει δεν σημαινει πως εχει και το δικαιωμα διοτι καποιοι ειναι φυλακισμενοι αλλοι ειναι μεταναστες κτλπ.οποτε το πραγματικο ποσοστο ανεβαινει. εσυ ομως λες ακριβως το αντιθετο και αφηνεις να εννοηθει οτι τα ποσοστα στην πραγματικοτητα ειναι και πολυ μικροτερα κατι που απλα δεν ισχυει. στις εκλογες του 2006 ψηφισε το 36% οσω ηταν απο 18 και πανω(δες wikipedia) και ΟΧΙ των εγγεγραμμενων.το ποσοστο των εγγεγραμμενων που ψηφισαν ηταν 60 με 70%. το 36% ομως και αυτο ειναι παραπλανητικο οπως ειπα διοτι πιθανοτατα ειναι μεγαλυτερο διοτι επαναλαμβανω οτι οποιος ειναι στο voting age population δεν σημαινει απαραιτητα οτι εχει και δικαιωμα ψηφου!!!

Σήφης Φιτσανάκης είπε...

Μετέφερα το παραπάνω σχόλιο στο σωστό κείμενο ("Η Σκοτεινή Πλευρά των Αμερικανικών Εκλογών", Νοέμβριος 2006) όπου και δίνω μια συνοπτική απάντηση.